Yüksek Mimar Elif Çamaş Özatik: “İnsan hayatının yalnızca kullanıcısı değil, bilinçli mimarı hâline gelebilir”

Yüksek Mimar, Bilinç Mimarlığı Kurucusu ve Farkındalık Muhafızı Elif Çamaş Özatik, CUMHA Muhabiri Melek Şenol’a yaptığı açıklamada, mimarlık disiplininden hareketle geliştirdiği Bilinç Mimarlığı yaklaşımının temel kavramlarını değerlendirdi. İnsanın yalnızca görünen davranışları üzerinden ele alınamayacağını belirten Özatik, seçimlerin, korkuların, tekrarların ve bilinçaltı kayıtlarının yaşamın görünmeyen taşıyıcı sistemi olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

“İNSANI DEĞİŞTİRİLMESİ GEREKEN BİR KUSUR OLARAK GÖRMÜYORUM”

Bilinç Mimarlığını bir farkındalık ekolü olarak tanımlayan Özatik, yaklaşımının insanı düzeltilecek ya da değiştirilmesi gereken bir yapı olarak değerlendirmediğini söyledi.

Özatik, “Bilinç Mimarlığı, insanı değiştirilmesi gereken bir kusur olarak değil, okunmayı bekleyen canlı bir yapı olarak ele alan farkındalık ekolüdür. Yaşadığımız hayat yapının görünen cephesidir; seçimlerimiz, korkularımız, tekrarlarımız ve bilinçaltı kayıtlarımız ise o cepheyi ayakta tutan görünmeyen sistemdir. Ben davranışı yargılamam; o davranışı insana mecburiyet gibi yaşatan iç planı okurum.” ifadelerini kullandı.

Kavramın yüksek mimarlık birikimiyle insan bilincine bakması sonucunda ortaya çıktığını anlatan Özatik, mimari bir yapının yalnızca dış görünüşünden hareketle bütünüyle anlaşılamayacağı gibi insanın da yalnızca söyledikleri üzerinden tanınamayacağını kaydetti.

Özatik, “Bilinç Mimarlığı kişiye yeni bir kimlik inşa etmez; kendisine ait olmayan planları fark ettirir. İnsan içindeki yapının kim tarafından ve hangi kayıtlarla kurulduğunu gördüğünde, hayatının yalnızca kullanıcısı olmaktan çıkar; bilinçli mimarı hâline gelir.” dedi.

“KARARI BUGÜN VERİYORUZ, İÇ YAPI GEÇMİŞTE KURULMUŞ OLABİLİYOR”

İnsanların değişmek istemelerine rağmen benzer olayları ve ilişki biçimlerini neden tekrar yaşayabildiklerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Özatik, bugünkü kararlarla geçmişte oluşmuş iç kayıtlar arasında bir ayrım bulunduğunu savundu.

Özatik, “Çünkü insan kararını bugün verir, fakat o kararı uygulayan iç yapı çoğu zaman geçmişte kurulmuştur. Zihin ‘Artık bunu yaşamayacağım’ derken, temelde duran kayıt eski düzeni korumaya devam eder. İnsan farklı isimlerle aynı ilişkiye, farklı yollarla aynı sonuca ulaşır.” diye konuştu.

Tekrarlanan deneyimlerin yalnızca irade zayıflığı üzerinden açıklanamayacağını belirten Özatik, “Bunun nedeni iradesinin zayıf olması değil, iradesinin görünmeyen bir plana karşı tek başına mücadele etmesidir.” ifadesini kullandı.

Yaşamda tekrar eden olayları “yapı raporu” benzetmesiyle açıklayan Özatik, Bilinç Mimarlığı yaklaşımında bu tekrarların kişinin iç dünyasında işlemeye devam eden kayıtların anlaşılması açısından ele alındığını söyledi.

Özatik, “Ben her tekrarı, bilincin sunduğu bir yapı raporu olarak görürüm. Tekrar eden olay insana ceza vermek için değil, içeride hâlâ hangi hükmün çalıştığını göstermek için gelir. Bilinç Mimarlığı o kaydı silmeye çalışmaz; onu görünür hâle getirir. Çünkü bir kayıt gerçekten görüldüğü anda, insanın kaderi gibi davranma gücünü kaybetmeye başlar.” değerlendirmesinde bulundu.

MİMARİDEKİ TAŞIYICI SİSTEMİ İNSAN BİLİNCİYLE İLİŞKİLENDİRİYOR

Mimarlık ile insan bilinci arasındaki ilişkinin yaklaşımının temel unsurlarından olduğunu aktaran Özatik, bir binada görünen malzemeler kadar yükün hangi sistem üzerinden taşındığının da belirleyici olduğunu söyledi. Aynı yaklaşımı insan yaşamındaki davranış ve ilişkileri incelerken kullandığını belirtti.

Özatik, “Bir yapının ayakta kalması, görünen malzemesinden çok yükün nasıl aktarıldığına bağlıdır. İnsan da taşıdığı yükü unutabilir; fakat hayat o yükün hesabını davranışlarda, ilişkilerde ve bedende göstermeye devam eder. Ben bir insanın tekrar eden seçimlerine, bir mimarın taşıyıcı sistemi incelerken gösterdiği dikkatle bakarım. Çünkü her çatlak, görünen yerden değil; yükün yanlış taşındığı yerden doğar.” dedi.

Bilinç Mimarlığının yalnızca belirli bir davranışı değiştirmeye yönelik bir telkin yöntemi olarak görülmemesi gerektiğini ifade eden Özatik, yaklaşımını insanın “iç statiğini” okumaya yönelik bir yöntem olarak tanımladı.

Özatik, “Benim yaklaşımımda mimar duvar onarmaz; bütünü tasarlar. İçini, dışını, temelini ve statik dengesini birlikte ele alır. Bu nedenle Bilinç Mimarlığı bir telkin yöntemi değil, insanın iç statiğini okuma biçimidir.” ifadelerini kullandı.

Sadece dışarıdan görünen davranışın değiştirilmesinin yeterli olmayacağını savunan Özatik, “Temelde başkasına ait bir hüküm dururken yalnızca cepheyi değiştirmek dönüşüm değildir. Gerçek dönüşüm, insanın kendi özünü yeniden taşıyabilecek bir iç dengeye kavuşmasıdır.” diye konuştu.

“BİR ÜLKENİN EN GÖRÜNMEZ ALTYAPISI, KARAR VEREN İNSANLARIN BİLİNCİDİR”

Bilinç Mimarlığının yalnızca bireysel dönüşüm alanıyla sınırlı olmadığını belirten Özatik, bireyin farkındalık düzeyi ile toplumsal yapı arasında da doğrudan ilişki kurdu.

Kurumlar, kanunlar ve yönetim sistemlerini toplumsal yapının görünen tarafı olarak değerlendiren Özatik, adalet duygusu, sorumluluk, liyakat ve vicdanın ise bu sistemin taşıyıcı unsurları olduğunu ifade etti.

Özatik, “Bir ülkenin en görünmez altyapısı, karar veren insanların bilincidir. Kurumlar, kanunlar ve yönetim sistemleri görünen yapıyı oluşturur; adalet duygusu, sorumluluk, liyakat ve vicdan ise o yapının taşıyıcı sistemidir. Görünmeyen sistem zayıfsa, en doğru görünen düzen bile zamanla kendi yükünün altında çatlamaya başlar.” dedi.

Bireyin kendi korkuları, değer algısı ve yetkiyle kurduğu ilişkinin toplumsal yapılardaki davranış biçimlerine de yansıyabileceğini belirten Özatik, dış düzenlemeler kadar bu düzeni uygulayan insanların iç dünyasının da önem taşıdığını savundu.

Özatik, “Kanun dış düzeni kurar; bilinç ise o düzeni taşıyabilecek insanı içeride kurar. Kendi korkusunu yönetemeyen kişi gücü kontrol için, kendi değerini tanımayan kişi yetkiyi görünmek için kullanabilir.” ifadelerini kullandı.

Bu nedenle Bilinç Mimarlığını yalnızca kişisel bir yolculuk olarak değerlendirmediğini vurgulayan Özatik, “Bilinç Mimarlığı bu nedenle yalnızca kişisel bir yolculuk değildir; toplumsal olgunluğun da başlangıcıdır. Kendini görebilen insan daha az yönlendirilir, daha çok sorumluluk alır ve bulunduğu yapıya yalnızca hükmetmez; onu hakkıyla taşır.” diye konuştu.

“AMAÇ SÜREKLİ MUTLU VE KUSURSUZ BİR HAYAT VADETMEK DEĞİL”

Bilinç Mimarlığının ulaşmayı amaçladığı noktaya ilişkin de bilgi veren Özatik, yaklaşımın insana sürekli mutluluk, yarasızlık veya kusursuzluk vadetmediğinin altını çizdi. Temel hedefin, kişinin kendisine ait özelliklerle yaşam içinde sonradan edindiği kimlik ve kayıtları birbirinden ayırabilmesi olduğunu kaydetti.

Özatik, “Amacım insana sürekli mutlu, yarasız veya kusursuz bir hayat vadetmek değil. Asıl amaç, kişinin kendisine ait olanla sonradan üzerine giydirilmiş kimlikleri birbirinden ayırabilmesidir.” dedi.

Farkındalığın yalnızca kişinin kendi davranışlarını gözlemlemesinden ibaret olmadığını dile getiren Özatik, “Farkındalık yalnızca insanın kendisini izlemesi değildir; içerideki yabancı komutların yönetiminden çıkmasıdır. İnsan, hangi düşüncenin kendisine ait olduğunu fark ettiğinde ilk kez kendi hayatında gerçek bir söz hakkı kazanır.” ifadelerini kullandı.

Bilinç Mimarlığının kişiye yeni bir kimlik vermek yerine kişinin kendi özüyle kurduğu ilişkiyi merkeze aldığını söyleyen Özatik, korkuların tamamen ortadan kalkmasının değil, insanın kararları üzerindeki belirleyiciliğinin değişmesinin önem taşıdığını belirtti.

Özatik, yaklaşımının hedefini şu sözlerle anlattı:

“Bilinç Mimarlığı insana yeni bir benlik sunmaz; onu kendi asli yerine çağırır. İnsan özüne yerleştiğinde korkuları tamamen kaybolmayabilir, fakat artık yönetim makamında oturamazlar. Benim kurduğum ekolün vardığı yer tam olarak budur: Kendi içinde yerini bulan insan, dış dünyanın hiçbir odasında kendisini kaybetmez.”

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI